English
Đào Hồng Hải hẹn tôi ở quán cơm Bắc trên đường Võ Văn Tần TPHCM, chị nói: “Mình nhớ món ăn Việt quá!”. Cứ vậy mà trứng rán ngải cứu, nem bì, đậu hũ tẩm hành… đầy mâm.
Câu chuyện của chúng tôi lại xoay quanh về phở, về những món ăn thuần Việt mà Hải nhớ thương. Hải khoe với tôi: “Chi nhánh Hanoi Station Merode và Viet Nam by Hanoi Station với mô hình mâm cơm nhà truyền thống Việt Nam của mình được vinh danh trong sách ẩm thực Gault Millau năm 2026 của Bỉ. Rồi Dự án We love Phở của chúng mình cũng đã được trao Giải thưởng toàn quốc về thông tin đối ngoại năm 2025 đó!”.
Người đàn bà yêu phở
Đào Hồng Hải là Phó chủ tịch, cũng là một trong những người đồng sáng lập dự án này. We love Phở là dự án nhằm lan tỏa tình yêu phở Việt đến công đồng Châu Âu do anh Mai Hải Lâm, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Doanh nghiệp Việt Nam tại Ba Lan khởi xướng từ cuối năm 2023. Và Hải, cô chủ của 5 nhà hàng phở Việt trên đất Bỉ tiên phong ủng hộ. Điều đó khiến mọi người không chút bất ngờ bởi trong cộng đồng người Việt tại châu Âu, nhắc đến Đào Hồng Hải, người ta thường gọi chị bằng một cách rất riêng: người đàn bà yêu phở.
Không chỉ yêu bằng ký ức, bằng nỗi nhớ quê, mà yêu đến mức chị đã dành trọn gần hai thập kỷ để mang phở Việt, cùng những giá trị văn hóa Việt Nam, đi qua biên giới.
Hành trình ấy bắt đầu từ rất sớm.
Năm 2005, khi đang là phóng viên của Tạp chí Du lịch Việt Nam, Đào Hồng Hải đã đưa ra một quyết định khiến nhiều người bất ngờ: dừng làm báo, rời Hà Nội, sang Bỉ học ngành quản lý nhà hàng – khách sạn. Brussels đón chị bằng những ngày vừa học, vừa làm thêm ở nhà hàng để trang trải cuộc sống. Hải thuê một căn trọ nhỏ, ở ghép cùng vài đồng hương. Ban ngày chị lên lớp, tối chạy bàn, rửa bát và quen dần với nhịp sống của một người nhập cư.
Trong số những vị khách quen có Bernard De Proost, một người đàn ông Bỉ hơn chị gần 20 tuổi. Những lần nhìn Hải cần mẫn làm việc, Bernard rung động. Họ hẹn hò. Năm 2007, Hồng Hải kết hôn. Một năm sau, chị mang thai con gái.
Tầm sư học… nấu phở đến khi chỉ còn 20 euro dính túi
Bốn năm ở nhà trông con, nỗi nhớ Hà Nội ngày một dày lên, và cơn thèm phở trở thành ám ảnh. Nhưng mỗi lần bước vào nhà hàng Việt ở Brussels, Hải lại phải bỏ dở bát phở vì vị nước dùng ngọt đường, xa lạ với ký ức phở Bắc thanh, thơm nhẹ trong ký ức.
Hải bắt đầu tìm hiểu thị trường việc làm và sớm nhận ra cánh cửa dành cho người nhập cư không hề rộng mở. Chị kể: “Bỉ sử dụng ba ngôn ngữ chính: Pháp, Hà Lan và Đức. Tôi chỉ nói được tiếng Anh, tuổi cũng không còn trẻ, kinh nghiệm chủ yếu là phục vụ nhà hàng, tôi biết mình đang đứng ở vị trí rất yếu”. Chị quyết định: phải tự đi tìm vị phở Hà Nội nguyên bản.
Năm 2014, được người quen giới thiệu, Hải một mình sang Cộng hòa Czech, học nấu phở cấp tốc trong hai ngày với một người đàn ông quê Nam Định. Để tiết kiệm chi phí, chị chọn cách học ngắn ngày, chấp nhận thiếu thốn. Ngày trở về, trong ví chỉ còn 20 euro, vẫn thiếu 100 euro tiền học phí, phải nhờ anh họ trả giúp.
Xem thêm: Mai Tuyết Minh – Người phụ nữ bé nhỏ, vụ kiện lớn và một giấc mơ Việt không thể tước đoạt
Hai tuần sau đó, bữa cơm nhà Bernard chỉ xoay quanh… phở. Hải nấu, ghi chép, chỉnh sửa, học thêm công thức trên mạng, nấu hết mẻ này đến mẻ khác để chồng ăn thử và góp ý. Mãi đến khi Bernard gật đầu: “Ngon”, Hải giữ lại công thức ấy làm bí kíp.
Chắt bóp từng chút một để có 1 nhà hàng phở Việt!
Đào Hồng Hải nhớ lại: “Thời điểm ấy, việc mở nhà hàng ở Bỉ gần như là điều không tưởng. Theo quy định, chi phí pháp lý và vốn ban đầu để mở một doanh nghiệp dao động từ 6.500 đến 18.500 euro, chưa kể tiền sang nhượng mặt bằng, sửa chữa, đầu tư thiết bị. Vợ chồng tôi khóa toàn bộ thẻ tín dụng, sống chắt bóp, tiết kiệm triệt để. Sau một năm rưỡi, tôi để dành được khoảng 30.000 euro. Nhưng giá sang nhượng một nhà hàng khi đó đã lên tới 70.000 euro, tổng đầu tư có thể chạm mốc 200.000”.
Mọi thứ như bế tắc. “Nhưng tôi luôn tin, nếu mình làm việc tử tế, vũ trụ sẽ trả lại những điều tốt đẹp”, Hải nói.
(Nguồn tin từ: Diễm Chi – Tạp chí Nông thôn Việt)
